GUSTO MONG BAWIAN ANG MGA TIWALI? ALAMIN KUNG PAANO SA PANAYAM NA ITO

Pagdeklara ng Korte Suprema sa Badyet Bilang Unconstitutional [01:19]

• Dineklara ng Korte Suprema ang mga bahagi ng 2024, 2025, at ilang bahagi ng 2026 national budget bilang "unconstitutional."
• Ito ay naka-parallel sa desisyon ng Korte Suprema noong 2013, ang "Belheca ruling."

  "Recently, dineklara po ng Supreme Court ang 2024, 2025 and ilang parts po ng 2026 national budget as unconstitutional."

Pagpapatibay sa "Belheca Ruling" [01:52]

• Ang Korte Suprema ay muling nagpatibay sa "Belheca ruling" noong 2013.
• Idineklara nilang "unconstitutional" o ilegal ang "pork barrel system."
• Ang dating "pork barrel" ng mga kongresista ay ginawang "pro pork barrel" ng presidente sa "unprogrammed funds," na itinuturing na bawal.

  "Basically this is a yung ang Supreme Court ni-reestablish muli ang Belhica ruling no 2013 ng sabihin nila at i-declarein nila na unconstitutional or illegal ang pork barrel system."

Paglabag sa "Separation of Powers" [02:22]

• Ang presidente ay hindi binigyan ng konstitusyon ng kapangyarihan na mamili kung saan ilalagay ang pondo.
• Ang mga senador at kongresista ay hindi binigyan ng kapangyarihan na mag-implement ng batas o badyet pagkatapos itong maipasa.
• Nilinaw ng Korte Suprema ang "separation of powers," na hindi maaaring pagsamahin ang kapangyarihang mamili ng pondo at mag-implement nito sa iisang tao.

  "Ibig sabihin ang presidente hindi binigyan ng konstitusyon ng kapangyarihan ng legislatura na mag na mamili kung saan ilalagay ang pondo."

Mga Kasong Kriminal at Impeachment [03:32]

• Ang badyet para sa 2026 ay muling idineklara ng Korte Suprema bilang "unconstitutional" dahil sa paglalagay ng "pork barrel" sa "unprogrammed funds," na naging "presidential pork barrel."
• Ang "pork barrel system" ay itinuturing na "criminal act" at "crime."
• Ang pangulo ay maaaring maharap sa impeachment, at ang mga kongresista ay maaaring kasuhan sa ilalim ng "RA 3019" (Anti-Graft Practices Act), "malversation," at mga "administrative cases."

  "So basically um dineclare ng sa 2026 dineclare muli ng Supreme Court na unconstitutional ang budget dahil pork barrel ang inilagay nila sa unprogram funds which became a presidential pork barrel."

"Operative Fact" at Pananagutan [07:30]

• Ang Korte Suprema ay gumamit ng "doctrine of operative fact," na nangangahulugang kung ang proyekto ay nagawa na, ito ay mananatili.
• Gayunpaman, hindi ito nagpapalaya sa pananagutan o posibleng kriminal na pananagutan ng mga nagpatupad, nag-implement, at nag-propose ng ilegal na pondo.
• Kabilang dito ang mga pangulo, senador, kongresista, at mga opisyal ng ehekutibo na sangkot sa pondo.

  "So kaya sinabi ng Supreme Court na merong doctrine of operative fact. Ibig sabihin kung naipagawa na yung kalsada at nandiyan na yung kalsada, okay na yan."

Pananagutan ni Pangulong Marcos Jr. [08:14]

• Si Pangulong Marcos Jr. ay hindi exempted sa responsibilidad; siya ang may pangunahing responsibilidad dahil siya ang pumirma sa tatlong magkakasunod na badyet na sinita ng Korte Suprema.
• Bagama't may kapangyarihan siyang i-veto ang "pork barrel funds," hindi niya ito ginawa, kaya siya ay bahagi ng krimen.
• Ang "unprogrammed funds" ay naging "presidential pork barrel" dahil siya lang ang kailangang mag-approve nito kasama ang "DBM."

  "Masasabi natin na hindi exempted sa responsibility si President Marcos Jr. In fact siya ang main responsibility kasi siya ang pumirma sa tatlong magkakasunod na budget na sinita po ng kataas-taasang hukuman."

Mga Mungkahi at Solusyon [13:02]

• Ang mga "taxpayer" ay dapat magkaroon ng kalayaan na pumili kung aling mga proyekto ang popondohan at aling mga ahensya ang ide-defund.
• Ang panukala ay ang paglalagay ng pondo direkta sa mga ahensya o proyekto na nais pondohan ng "taxpayer" bago bayaran ang buwis.
• Limitahan ang buwis sa "10% flat tax" at alisin ang iba pang uri ng buwis upang mapalaki ang kita ng gobyerno at mabawasan ang korapsyon.

  "In fact, my proposal is ang taxpayer should have the freedom to choose what projects to fund and what agencies to defund with their taxes."