₱22.9 BILLION PARA SA ASEAN, ANO ANG PAKINABANG?
Cielo Magno
20,079 views • 6 days ago Save 68 min 14 min read
Video Summary
Sa kabila ng malaking gastusin na P22.9 bilyon para sa pagho-host ng Pilipinas sa ASEAN, ipinapakita ng diskusyon na kulang pa rin ang transparency at detalye mula sa gobyerno tungkol sa paggamit ng pondo. Binigyang-diin ang kahalagahan ng "value for money"—hindi lang basta paggastos, kundi pagtiyak na nakukuha ang kalidad at maayos na programa mula sa buwis na binabayaran ng mamamayan.
Tinalakay rin ang mga potensyal na benepisyo ng ASEAN para sa bansa, tulad ng pagbaba ng taripa sa mga produkto, pagpapadali sa paglalakbay at negosyo, at mutual recognition ng mga propesyonal. Gayunpaman, nananatiling hamon ang pagtiyak na nasusulit ng Pilipinas ang mga oportunidad na ito sa pamamagitan ng malinaw na domestic policies at aktibong pakikilahok sa mga regional initiatives, lalo na sa mga isyu tulad ng West Philippine Sea at food security.
Short Highlights
- Malaking P22.9 bilyon ang ginastos para sa ASEAN hosting, ngunit kulang sa detalye at transparency ang paggamit nito.
- Mahalaga ang "value for money"—pagtiyak na ang perang ibinabayad ng buwis ay nagbubunga ng kalidad na serbisyo at programa.
- Ang ASEAN ay nag-aalok ng mga oportunidad tulad ng mas mababang taripa, mas madaling paglalakbay at negosyo, at pagkilala sa mga propesyonal.
- Hamon pa rin ang pag-maximize ng mga benepisyong ito dahil sa kakulangan ng malinaw na domestic policies.
- Ang mga isyu tulad ng West Philippine Sea, food security, at environmental protection ay dapat na isulong sa ASEAN level.
- Ang pagiging chair ng Pilipinas sa ASEAN ay pagkakataon upang isulong ang mga interes ng bansa.
- Patuloy na hinihingi ang mas malinaw na breakdown at paliwanag mula sa gobyerno tungkol sa mga nagastos.
Key Details
Paggastos sa ASEAN Hosting: Ang Hamon ng Transparency [00:12]
- Binanggit ang malaking halagang P22.9 bilyon na ginastos para sa paghahanda at pagho-host ng Pilipinas sa ASEAN.
- Binigyang-diin na ang pondong ito ay hindi lamang para sa isang linggong event kundi para sa kabuuan ng pagiging host ng bansa.
- Naging sentro ng diskusyon ang paghimay-himay at pag-evaluate kung naging kapaki-pakinabang ba ang gastos na ito para sa mga mamamayan.
"So pero ito yung uh isa sa mga issues na nakita natin na dine-discuss ngayon sa social media itong nagastos natin dito sa paghahanda sa ASEAN no."
Kahalagahan ng Lokal na Pagbabantay sa Badyet [01:17]
- Nagpasalamat sa mga taga-Batangas para sa kanilang aktibidad sa pagbabantay ng badyet.
- Binigyang-diin ang kahalagahan ng pagbabantay sa badyet hindi lang sa national level kundi pati na rin sa local government units (LGUs).
- Maraming function ang na-devolve sa LGUs, kaya mahalaga ang maayos na paggasta ng pondo ng bayan.
"So maganda po na makipagtulungan. Ayan ha, very positive energy. Makipagtulungan tayo sa ating local governments para ma-direct ng maayos ang paggasta ng pondo ng bayan"
Hindi Nagagamit na Pondo para sa Edukasyon [02:34]
- Binanggit na 1% ng real property tax ay naka-earmark para sa local school board.
- Sa maraming lugar, hindi nauubos ang pondong ito taun-taon, na nangangahulugang sayang ang pagkakataon para sa edukasyon.
- Ang hindi paggastos ng pondo ay nangangahulugan ng service delayed o service denied sa mamamayan.
"So may mga budget tayong tinitingnan at the national level for education pero may budget din tayo na nakalaan specifically for education at sa maraming lugar sa ating bansa yung pondo na iyan for uh local school board ay hindi nauubos taon-taon."
Civil Society Bilang Partner ng Gobyerno [04:52]
- Ipinahayag ang kasiyahan sa pagkakaroon ng mga aktibong civil society organizations (CSOs) hindi lang sa Metro Manila kundi pati sa labas nito.
- Binigyang-diin na ang CSOs ay hindi kalaban ng gobyerno kundi mga partner na tumutulong upang mapabuti ang serbisyo sa mamamayan.
- Ang pakikipagtulungan sa CSOs ay nakakatulong sa pagbabawas ng korapsyon.
"So ako po natutuwa talaga ako kapag kami mga ganitong ano civil society organization. Nakita natin hindi lang sila concentrated sa Metro Manila kung hindi sa labas ng Metro Manila ay mga may mga very very active organization na ganito yung pagkilos"
Ang Prinsipyo ng "Value for Money" [09:36]
- Tinukoy ang konsepto ng "value for money" bilang hindi lamang paggastos ng pera, kundi pagkuha ng magandang kalidad at maayos na programa.
- Nagbigay ng mga halimbawa tulad ng PhilHealth premiums at buwis na binabayaran ng mga mamamayan.
- Ang mga pinapasweldo sa gobyerno ay dapat magbigay ng katumbas na serbisyo at halaga sa kanilang sahod.
"Sayang naman yung value for money na tinatawag na pinapasweldo namin sa inyo kapag nag-demand kami ng accountability magpaliwanag kayo huwag niyo naman kaming binabarda."
Kahalagahan ng ASEAN Hosting [09:59]
- Binigyang-diin ang kahalagahan ng pagho-host ng ASEAN, kung saan ang Pilipinas ang kasalukuyang chair.
- Bilang chair, responsibilidad ng bansa na pangunahan ang mga prayoridad at isulong ang mga regional initiative.
- Mahalaga ang facilitation skills upang makabuo ng makabuluhang desisyon sa regional level.
"Alam niya po napakahalaga ha ng pag-host ng ASEAN yung every year po nagbabago ang ah chair ng ASEAN so ngayon po na-assign tayo bilang chair."
Pagtatanong Tungkol sa Agenda ng ASEAN [11:47]
- Ang malaking tanong ay kung ano ang mga agenda na naisulong ng Pilipinas bilang bansa sa pamamagitan ng paggastos ng P22.9 bilyon.
- Hinihingi ang malinaw na paglalahad ng mga prayoridad at kung paano ito nakinabang ang mga mamamayan.
- Mahalaga ang pagpapakita na ang nagastos ay nagkaroon ng tunay na kapakinabangan.
"Ang tanong kay BBM aba gumagasta ka ng 22.9 billion sabihin mo sa amin kung anong agenda na ba ang naisulong natin bilang bansa?"
Pagtaas ng Badyet para sa ASEAN [12:16]
- Nabanggit na ang nakatakdang badyet sa national budget para sa 2026 ay P17.5 bilyon, ngunit ang nai-report na alokasyon ay P22.9 bilyon.
- Nagtatanong kung saan nanggaling ang pagtaas na ito at saan kinuha ang mga pondo.
- Hinihingi ang breakdown ng paggastos sa iba't ibang aspeto tulad ng seguridad, venue improvements, transportasyon, at logistics.
"So unang-unang tanong ay saan galing yung pag-increase from 17.5 to 22.9 billion? Saan kinuha ang mga pondo?"
Pagtatago ng Kahirapan Gamit ang Tarps [16:12]
- Binanggit ang paggamit ng mga tarps upang takpan ang mga lugar, na sinasabing para sa security reasons.
- Nagkaroon ng clearing operations at artistic barriers, at kinompensahan ang mga vendors.
- Ang pagtatakip sa kahirapan ay tila pagpapakita na ang mahihirap na mamamayan ang problema, sa halip na ang kahirapan mismo.
"Sabi niya 'di ba kapag ikaw may bisita naglilinis ka naman, nagwawalis ka, nag ah lilinis ka ng bahay, nag-aayos-ayos ka para hindi nakakahiya."
Problema sa Pagsagot ng Gobyerno [08:04]
- Ipinahayag ang pagkadismaya sa gobyerno kapag hindi maayos na sinasagot ang mga seryosong tanong ng mamamayan.
- Binigyang-diin na kung seryoso ang tanong, dapat ay seryoso rin ang sagot, hindi puro "barda" o depensibong pahayag.
- Ang paggamit ng airtime para sa pagpapaliwanag sa publiko ay mas makabuluhan kaysa sa pagiging defensive.
"Ang pinaka malaking disappointment ko lang naman sa gobyerno ay kapag nagde-demand tayo ng mga tanong or ah kasagutan sa mga ganitong tanong 'di ba mas magandang sinasagot naman tayo ng maayos?"
Ang Kahalagahan ng Regional Cooperation [11:12]
- Binigyang-diin na bilang maliliit na bansa sa global level, mahalaga ang mga regional at international formations para sa pagbabalanse ng kapangyarihan at pag-assert ng karapatan.
- Ang ASEAN ay nagbibigay ng oportunidad para makipagtulungan sa mga kapitbahay upang isulong ang magkakaparehong interes.
- Ang pagiging chair ng ASEAN ay isang malaking hamon at responsibilidad.
"Maliliit na bansa tayo eh. At the global level hindi pwedeng ah ah paisa-isa lang tayong maliliit na bansa. Napaka-importante ng mga regional and international formation para magkaroon ng pagbabalanse o pagpapantay sa mga kakayahan, kapangyarihan, pag-assert ng karapatan ng mga bansa at the global level."
Isyu ng Pagsasara ng Mina at Environmental Activism [21:43]
- Tinalakay ang isyu ng mining sa Pilipinas, kung saan ang mga politiko ay sangkot sa pagmamay-ari ng mga kumpanya.
- Binanggit ang panganib na kinakaharap ng mga environmental activist, kabilang ang red-tagging at pagpatay.
- Ang pag-asa sa international level at global forums ay mahalaga upang maitaas ang mga ganitong isyu.
"Eh bakit ba 'yan nangyayari sa Pilipinas? Eh sino ba ang may-ari ng mga mining companies, 'di ba? Mga politiko."
Pag-export ng Hilaw na Mineral at Kakulangan sa Pagproseso [28:49]
- Inihambing ang Pilipinas sa Indonesia na nagpo-proseso na ng kanilang mga mineral.
- Ang Pilipinas ay nag-e-export pa rin ng lupa (raw minerals), na karamihan ay napupunta sa China.
- Binigyang-diin ang pangangailangan na magkaroon ng value-adding activities at teknolohiya upang mapalawak ang domestic industry.
"Eh tayo ano pa rin ginagawa natin? Nag-export pa rin tayo ng lupa, lupa. Lalagay mo, kainin mo yung lupa, kainin mo sa barko, papadala mo sa China."
Ang Kahalagahan ng Credentials at Track Record [32:58]
- Ipinahayag ang pagiging proud sa sariling credentials at achievements bilang isang babae, probinsyana, at ordinaryong estudyante.
- Binigyang-diin na ang credentials ay hindi yabang kundi accountability sa taong bayan, na nagpapatunay sa kakayahan at nagawa.
- Hinihikayat ang mga tao na mag-demand din ng credentials mula sa kanilang mga kandidato.
"Proud talaga ako sa credentials ko bilang isang babae bilang isang taong galing sa probinsya bilang isang ordinaryong estudyante na nakapag-aral, nabigyan ng pagkakataon maging estudyante sa UP, naging scholar ng Fulbright, nakapag-PhD ng libre"
Mga Benepisyo ng ASEAN Membership [38:39]
- Binanggit ang mga benepisyo ng ASEAN tulad ng pagbaba ng taripa sa mga produkto ng miyembrong bansa, na nagpapamura sa mga ito sa merkado.
- Nagbubukas ito ng mas malawak na oportunidad para sa mga negosyo ng Pilipinas na makapasok sa mga ASEAN member countries.
- Kasama rin dito ang mas madaling paglalakbay at negosyo dahil sa visa-free policies at pinasimpleng customs procedures.
"So ibig sabihin malawak na opportunity po yan para sa mga businesses natin na nandito sa Pilipinas ano na makapasok yung ating produkto dito sa mga rehiyon na miyembro ng ASEAN."
Mutual Recognition Arrangements (MRA) sa mga Propesyonal [41:36]
- Tinalakay ang pagkakaroon ng MRA sa ASEAN para sa iba't ibang propesyonal tulad ng engineers, architects, accountants, nurses, doktor, atbp.
- Nangangahulugan ito na magkakaroon ng espesyal na proseso sa pagkilala ng mga kwalipikasyon at karanasan ng mga propesyonal sa ibang ASEAN member countries.
- Ito ay maaaring magbukas ng mas magandang oportunidad sa trabaho para sa mga Pilipinong propesyonal sa rehiyon.
"So ano yung ibig sabihin ng mutual recognition arrangement sa profession na ito? Ibig sabihin kapagka uh nag-board exam ka, engineer ka sa Pilipinas ay magkakaroon ng special process dito sa mga ASEAN member countries in recognizing your qualifications and experiences as a professional."
Pagtugon sa Isyu ng West Philippine Sea sa ASEAN Level [46:45]
- Binigyang-diin na ang isyu ng West Philippine Sea (WPS) ay dapat pag-usapan sa ASEAN level upang magkaroon ng mas malaking "flex power" bilang isang rehiyon.
- Ang pagkakaisa ng ASEAN sa pag-assert ng karapatan at pagkilala sa international law ay mas mabisa kaysa sa pagharap nang nag-iisa.
- Ang pagiging chair ng Pilipinas ay pagkakataon upang isulong ang diskusyon tungkol sa WPS at ang pagbuo ng South China Sea Code of Conduct.
"Pagharap natin sa Tsina di ba kung yung uh ASEAN mismo ay nagkakaroon ng paguusap uh uh nagkakaroon ng solusyon at diskusyon sa pag-uusap pag-tutuok dito sa conflict sa West Philippine Sea"
Food Security at ang Papel ng ASEAN [57:50]
- Binanggit ang kahalagahan ng food security, lalo na sa bigas, at ang pagiging dependent ng Pilipinas sa importasyon.
- Ang mga bansa tulad ng Vietnam at Thailand ay malalaking producer ng bigas, ngunit maaaring magkaroon ng supply shortage sa rehiyon.
- Mahalaga ang pagkakaroon ng regional discussion at emergency rice assistance program upang matugunan ang kakulangan sa pagkain.
"Ang katotohanan hindi na pataas yung produksyon eh, productivity ng ating agricultural sector at instead nga na tumaas ang agricultural productivity ng agricultural sector natin ay bumaba pa, nag-contract 'di ba?"
Paggamit ng AI at Waste-to-Energy Technology [48:53]
- Tinalakay ang potensyal ng regional network sa enerhiya at ang paggamit ng AI sa pag-optimize nito.
- Binanggit ang waste-to-energy technology, ngunit nagbabala tungkol sa mga lumang teknolohiya na may masamang epekto sa kapaligiran.
- May mga advanced na teknolohiya na ngayon na maaaring maging "green energy" at makabawas sa environmental footprint.
"Yung mga ano i-email niyo ako meron kayong mug. [tawanan] Uh pino-post natin na mga suggestions na dapat na o-cover ng ASEAN. Climate change 'di ba yung disaster preparedness yung ano shared knowledge in terms of preparation environmental pag-forecast nung mga o baka dapat they remind nung presidente one year before El Niño para hindi lang balde at mga enumerations ang na-prepare."
Ang Kahalagahan ng Pagiging Maingay at Pag-ambag sa Diskusyon [01:18:01]
- Hinikayat ang lahat na maging maingay at huwag manahimik, dahil ang pagiging tahimik ay pagpayag o pagiging masaya sa kasalukuyang sitwasyon ng bansa.
- Ang pagiging aktibo sa diskusyon ay mahalaga upang maipahayag ang mga hinaing at mahanap ang mga solusyon.
- Ang pagbibigay ng mga mungkahi at pag-ambag sa mga diskusyon ay nakakatulong sa pagpapabuti ng bansa.
"Alam mo Zhao, dapat tayong lahat ay maingay. Pag nananahimik ka, it means you're tolerating or you're happy with the current situation of the country."
Ang Hamon sa Pag-allocate ng Pondo sa LGUs [01:08:43]
- Binigyang-diin ang pangangailangan para sa malinaw na criteria at parameters sa pag-allocate ng pondo sa mga distrito, hindi lamang batay sa pagiging malapit sa mga politiko.
- Ang pag-allocate ng pondo ay dapat nakabatay sa pangangailangan, kahirapan, at vulnerability sa climate change.
- Ang pagiging transparent at makatwiran sa paggastos ng pondo ng bayan ay mahalaga.
"Anong parameters? Ano pong factors yung ginamit niyo para sabihin na 'Uy deserve ni ng distrito ni Sandro Marcos ang additional 4 billion pesos for more multi-purpose building.'?"
Pagsulong ng Maritime Rights at Proteksyon ng Mangingisda [50:00]
- Binanggit ang West Philippine Sea (WPS) bilang isang mahalagang agenda na dapat isulong sa ASEAN, kasama ang joint exploration para sa natural resources.
- Mahalaga ang pag-set ng regional standard sa paggamit ng mga likas na yaman at ang proteksyon ng maritime rights sa ilalim ng UNCLOS.
- Ang proteksyon ng mga mangingisda at ang seguridad sa mga trade routes ay dapat ding pagtuunan ng pansin.
"Ito pong West Philippine Sea imagine kapag nalagyan sa main agenda, why can't we have joint exploration para magamit yung mga natural resources diyan."
Ang Kahalagahan ng Value for Money sa Pagpili ng Kandidato [58:35]
- Binigyang-diin na ang pagiging kuntento sa isang kutsarang kanin na lang ang kakainin ay isang indikasyon kung nakuha ba ang "value for money" mula sa mga inihalal na politiko.
- Ang pagbaba ng rantso ng pagkain ay isang malaking isyu na dapat ay tinutugunan ng gobyerno.
- Ang pagpili ng mga kandidato na may credentials at track record ay mahalaga upang matiyak ang maayos na pamamahala.
"Pagka isang kutsarang kanin na lang yung kinakain niyo na ano corrupt ka rin Prof. Shielo at ang yabang mo Prof. Shielo. Ah remember that. Remember that day."
Ang Potensyal ng Turismo at Infrastructure Development [01:06:07]
- Binigyang-diin ang malaking potensyal ng turismo sa Pilipinas, ngunit hinahadlangan ito ng hindi maayos na imprastraktura tulad ng mga port, kalsada, at kakulangan sa public transportation.
- Ang isang magandang tourism campaign ay ang pagpapakita na posible ang paglalakbay sa buong Pilipinas sa loob ng maikling panahon dahil sa maayos na imprastraktura.
- Ito ay isang marketing strategy na maaaring maging epektibo kung maisasakatuparan.
"Isipin niyo kung yung next president kaya niyang sabihin na unang-una kong gagawin ay ipakita sa mundo that you can actually travel the Philippines in 10 days or 2 weeks."
Pag-address sa Climate Change at Disaster Preparedness [54:04]
- Binanggit ang kahalagahan ng pagtalakay sa climate change at disaster preparedness sa ASEAN.
- Ang paghahanda para sa El Niño, sa halip na mga balde at enumerations lamang, ay mahalaga upang maiwasan ang pagbagsak ng agrikultura.
- Ang pag-alam sa mga programa ng gobyerno at ang alokasyon ng pondo para dito ay kinakailangan.
"Climate change 'di ba yung disaster preparedness yung ano shared knowledge in terms of preparation environmental pag-forecast nung mga o baka dapat they remind nung presidente one year before El Niño para hindi lang balde at mga enumerations ang na-prepare."